EDWARD ŻYŹNIEWSKI. ŻYCIE I TWÓRCZOŚĆ
Edward Żyźniewski (1957–2012) – trzcianecki artysta plastyk. Jego matka była Rosjanką, ojciec Kresowiakiem. Oboje byli zesłani na Syberię. Rodzina mieszkała w Irkucku. Talent Edwarda Żyźniewskiego ujawnił się w dzieciństwie. Po maturze rozpoczął naukę w Szkole Sztuk Pięknych w Irkucku. Studiów nie skończył, podejmując decyzję o powrocie do Polski (1979). Pracował jako plastyk w PSS „Społem”, WPHW, Rejonowym Urzędzie Pocztowym. Nie katalogował swoich prac. W jego spuściźnie dominują obrazy olejne na płótnie i rysunki. Tworzył też mozaiki zdobiące budynki pocztowe w Wielkopolsce, projektował okładki i ilustracje do książek oraz kartki pocztowe, witraże i tablicę poświęconą pomordowanym na Syberii (w kościele pw. św. Jana Chrzciciela w Trzciance). Rekonstruował rzeźby i płaskorzeźby, fragmenty krucyfiksów i dawne meble. Na wystawie pokazano kilkadziesiąt jego prac, w zdecydowanej większości ze zbiorów prywatnych.
Wystawa czynna od 16 maja do 9 czerwca 2026 r.
DZIEWIĘTNASTOWIECZNE OBRAZY LUDOWE MATKI BOŻEJ SALETYŃSKIEJ ZE ZBIORÓW ARCHIWUM PROWINCJALNEGO MISJONARZY SALETYNÓW W KRAKOWIE
Wystawa prezentująca kilkanaście obrazów ilustrujących wydarzenia związane z objawieniem w La Salette we Francji w 1846 r. Obrazy stanowią wyjątkowe zjawisko w polskim malarstwie ludowym XIX w. Powstawały bez oparcia o oficjalne wzorce sztuki kościelnej, ludowi artyści tworzyli własne przedstawienia, czerpiąc z tradycyjnych motywów i wyobrażeń religijnych. W efekcie ukształtował się charakterystyczny typ ikonograficzny znany wyłącznie na terenach południowej Polski. Niezwykła zgodność kompozycji i szczegółów w tych przedstawieniach pozwala sądzić, iż malarze opierali się na obrazie stanowiącym pierwowzór dla późniejszych przedstawień. Obrazy stanowią ważny element dziedzictwa kulturowego, ukazując lokalne sposoby przeżywania religijności i reagowania na wydarzenia historyczne.
Wystawę przygotowano w ramach 43. Tygodnia Kultury Chrześcijańskiej organizowanego przez Bibliotekę Parafialną w Trzciance. Otwarciu wystawy towarzyszył wykład ks. dra Piotra Szwedy z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.
Wystawa czynna od 24 kwietnia do 31 maja 2026 r.
POD ZNAKIEM STASZICA
Wystawa dokumentująca różne formy obecności Stanisława Staszica (1755–1826) w pamięci zbiorowej Polaków w XIX i XX w. Postać Staszica była wtedy wzorcem postawy, do której odwoływali się rzecznicy szeroko rozumianego postępu, społecznicy zajmujący się szerzeniem oświaty i nauki, twórcy cywilizacji przemysłowej oraz inni propagatorzy pracy od podstaw. Te różne formy kultu Staszica to przede wszystkim bogata ikonografia różnych motywów staszicowskich – portretów Staszica oraz widoków budowli, miejsc i zdarzeń związanych z jego postacią. Składają się na nią grafiki, medale, rzeźby, karty pocztowe, ekslibrisy, różne drobne druki. Na wystawie pokazywano m.in. drobnicowiec m/s Staszic czy egzemplarz tygodnika „Staszyc”. Szczególną formą kultu Staszica było utrwalenie jego nazwiska w naukach o Ziemi (np. Góra Staszica na Spitsbergenie czy Staw Staszica w Tatrach Wysokich). Inną formą tego kultu był szereg organizacji i instytucji, które działały pod imieniem Staszica i popularyzowały zasady postawy staszicowskiej m.in. „co do pracowitości, oszczędności, odwagi cywilnej, wiary we własne siły, miłości i poświęcenia się dla ojczyzny” (m.in. założone w 1889 r. Towarzystwo imienia Stanisława Staszica we Lwowie czy utworzony w 1919 r. Instytut Oświaty i Kultury im. Staszica w Warszawie).
Wystawę przygotowano ze zbiorów Muzeum Stanisława Staszica w Pile w ramach 43. Tygodnia Kultury Chrześcijańskiej organizowanego przez Bibliotekę Parafialną w Trzciance. Otwarcie wystawy poprzedził wykład Józefa Olejniczaka pt. „Stanisław Staszic – ster dla swojego pokolenia i pochodnia dla następnych”.
Wystawa czynna od 9 do 30 kwietnia 2026 r.
KRÓL. FOTOGRAFIE
Henryk Król (ur. w Trzciance w 1949 r.) – trzcianecki artysta fotograf. Absolwent Państwowej Szkoły Architektury w Gorzowie Wlkp. oraz Studium Fotografii i Filmu Centralnego Ośrodka Metodyki Upowszechniania Kultury w Warszawie. Zawodowo związany z fotografią od początku lat 70. XX w. Od 1971 r. był instruktorem do spraw fotografii w Pilskim Domu Kultury, gdzie organizował m.in. Ogólnopolskie Biennale Fotografii Artystycznej „Dziecko”. Od 1975 r. był instruktorem fotografii w Trzcianeckim Domu Kultury. Wychowawca, promotor i przyjaciel kolejnych pokoleń trzcianeckich fotografów i miłośników fotografii. Założyciel działającej w latach 1973–1980 grupy twórczej „Queer-3”. Współtworzył Fotoklub MC. Autor i współautor wielu wystaw, w kraju i za granicą, autorskich, zbiorowych, pokonkursowych. Organizator i współorganizator wielu krajowych i międzynarodowych konkursów, plenerów, warsztatów. Od 1996 r. komisarz odbywającego się w Trzciance Ogólnopolskiego Konkursu Fotografii „Portret”. Wielokrotnie nagradzany i wyróżniany. Od 1984 r. członek Związku Polskich Artystów Fotografików. W 2012 r. odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony dla Fotografii Polskiej”.
Wystawa czynna od 5 do 31 marca 2026 r.