Rozmieszczenie - zanikanie - zagłada

Dariusz K. Chojecki, Rozmieszczenie – zanikanie – zagłada. Losy żydowskich mieszkańców pogranicznego miasta Trzcianka (Schönlanke) w dobie rządów nazistowskich, Trzcianka: Muzeum Ziemi Nadnoteckiej, 2023; ss. 141, il.

cena: 30 zł

Książka dotyczy dziejów społeczności żydowskiej w Trzciance i omawia jej schyłkowy okres (do deportacji 21 lutego 1940). W kolejnych częściach przedstawiono rozwój ludnościowy trzcianeckich Żydów w trzech epokach historycznych, przestrzeń zdarzeń (rozmieszczenie), wydarzenia tzw. kryształowej nocy, demografię ostatnich członków społeczności żydowskiej (zanikanie), wygnanie, eksterminację i sylwetki ocalonych (zagładę), wreszcie zacieranie się śladów po synagodze i cmentarzu żydowskim. Całość wieńczą krótkie noty o ostatnich, ujętych w imiennym spisie ludności z maja 1939 żydowskich mieszkańcach Trzcianki. Książka jest oparta na bogatej, w większości dotąd niewykorzystanej podstawie źródłowej, a wydarzenia przedstawiono z wykorzystaniem różnych metod badawczych i opisu. Na tle dotychczasowej literatury na temat dziejów Trzcianki omawiana książka jest jedną z najważniejszych, a w wybranym zakresie tematycznym – najważniejszą (obok monografii P.S. Cullmana). Dla lokalnej społeczności jest ważnym i pewnym źródłem wiedzy o przeszłości miasta i jego dawnych mieszkańcach.

Autorem książki jest dr hab. Dariusz K. Chojecki, prof. Uniwersytetu Szczecińskiego, historyk i demograf, który swoje zainteresowania naukowe koncentruje na dziejach ludności tzw. Wielkiego Niemieckiego Wschodu, autor i współautor blisko 50 publikacji, w latach 2020-2023 członek Komitetu Nauk Demograficznych PAN, redaktor naczelny czasopisma „Przeszłość Demograficzna Polski”. Recenzentem jest dr hab. Eryk Krasucki, prof. Uniwersytetu Szczecińskiego, specjalizujący się w historii powojennej Polski i Pomorza Zachodniego.