Pamięci Niezłomnych

Od kilku lat – 1 marca obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, ustanowiony przez Polski parlament, w rocznicę śmierci prezesa IV Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość, oficera ZWZ – Armii Krajowej, organizacji Orła Białego, NIE oraz Delegatury Sił Zbrojnych, ppłk. Łukasza Cieplińskiego. Śledztwo przeciwko Cieplińskiemu było prowadzone pod nadzorem NKWD. Wyrok śmierci wykonano 1 marca 1951. Łukasz Ciepliński został zabity strzałem w tył głowy w piwnicy pomieszczeń gospodarczych więzienia UB na Mokotowie w Warszawie.

Warta

Po II wojnie światowej na Ziemi Trzcianeckiej mieszkali i prowadzili działalność żołnierze Armii Krajowej działający w organizacji ZBP Warta. Okręgowi trzcianeckiemu przewodził ppor. Stanisław Karliński – Burza, w czasie wojny żołnierz Związku Odwetu, ZWZ-AK, który wraz z rodziną przybył na Ziemie Odzyskane, uciekając z Piotrkowa Trybunalskiego przed Urzędem Bezpieczeństwa Publicznego. Zatrzymany 11 listopada 1946 roku w Niekursku. Za swoja działalność prowadzoną w pierwszej połowie 1946 roku oraz w czasie II wojny światowej, zapłacił aresztem i długoletnim więzieniem. Pierwotnie skazano go na karę śmierci, ale po apelacji wyrok zmieniono na 15 lat więzienia. Ostatecznie odsiedział 10 lat. Zmarł w 2015 roku i został pochowany w Ręcznie niedaleko Piotrkowa Trybunalskiego. Wielokrotnie odznaczany między innymi orderem Virtuti Militari.

Grunwald

W latach 1950-1951 działała w Trzciance młodzieżowa organizacja niepodległościowa Grunwald. Jej członkowie za swoją działalność trafili do więzień. Organizację, stworzyli uczniowie trzcianeckiego liceum: Witold Majewski oraz Walenty Staniewicz w marcu 1950 roku. Pierwsze konspiracyjne spotkanie odbyło się w mieszkaniu Zbigniewa Skrzyńskiego w kwietniu tego roku. Ustalono na nim nazwę organizacji Grunwald. Walka z istniejącym systemem miała się odbywać poprzez gromadzenie broni na wypadek konfliktu zbrojnego, wykonywanie napisów oraz kolportowanie ulotek negatywnie opisujących PRL, prowadzenie działań restrykcyjnych wobec władz, nawiązywanie kontaktu z innymi organizacjami antykomunistycznymi.

Grunwald 1950-1951

Członkowie – Wyroki

  1. Witold Majewski ps. Marian, dowódca – skazany na 12 lat więzienia,
  2. Walenty Staniewicz ps. Albert, zastępca – skazany na 12 lat więzienia,
  3. Julian Obarymski ps. Ryszard – skazany na 7 lat więzienia,
  4. Józef Urbanowicz ps. Pantera – skazany na 6 lat więzienia,
  5. Seweryn Balcerek ps. Sęp – 6 lat więzienia,
  6. Kazimierz Magdziarz ps. Kruk – 5 lat więzienia,
  7. Czesław Staniewicz ps. Albert – 5 lat i 6 miesięcy,
  8. Eugeniusz Borowik ps. Orzeł – 5 lat i 6 miesięcy,
  9. Maria Krawiec ps. Zdzisława – 2 lata więzienia,
  10. Wanda Skrzyńska ps. Pola – 2 lata i 6 miesięcy,
  11. Henryk Szumowski ps. Górnik – 11 lat więzienia,
  12. Jerzy Szmidt ps. Mrówka – 5 lat więzienia,
  13. Anna Szmidt ps. Smętek – 1 rok i 6 miesięcy,
  14. Józef Franków ps. Zając – 9 lat więzienia,
  15. Ryszard Pyrzyński ps. Komar – 3 lata więzienia,
  16. Zbigniew Skrzyński ps. Kent – 10 lat więzienia,
  17. Antoni Nowakowski ps. Zygfryd – 10 lat więzienia,
  18. Jan Bachnij, ps. Piko – 8 lat więzienia,
  19. Halina Janowicz ps. Bogdana – 5 lat więzienia.

Zgrupowanie Stołpecko-Nalibockie

Po II wojnie światowej w Trzciance zamieszkało wielu żołnierzy Zgrupowania Stołpecko-Nalibockiego AK. Urząd Bezpieczeństwa Publicznego w Trzciance przez blisko dwadzieścia lat inwigilował wspomnianych żołnierzy w ramach akcji o kryptonimie Prawica. Polegała ona na zbieraniu informacji o nastrojach panujących wśród żołnierzy oraz relacji pomiędzy dawnymi członkami Zgrupowania.

Kategorie: Aktualności