102. rocznica wybuchu powstania wielkopolskiego 馃嚨馃嚤

  • Autor: Muzeum Trzcianka
  • 28 grudnia 2020
  • Mo偶liwo艣膰 komentowania 102. rocznica wybuchu powstania wielkopolskiego 馃嚨馃嚤 zosta艂a wy艂膮czona

Powstanie wielkopolskie wybuch艂o w pi膮tek 27 grudnia 1918 roku. Po 52 dniach toczonych z r贸偶nym nat臋偶eniem walk zako艅czy艂o si臋 16 lutego 1919 roku rozejmem w Trewirze, kt贸ry rozci膮ga艂 postanowienia rozejmu w Compi猫gne na front powsta艅czy w Wielkopolsce. Zbrojny zryw Wielkopolan by艂 powstaniem zwyci臋skim. Jego wynik potwierdzi艂 traktat pokojowy w Wersalu, przyznaj膮c wywalczone ziemie Wielkopolski odrodzonej Polsce.

Na ziemi臋 trzcianeck膮 powstanie nie dotar艂o. Tu, po p贸艂nocnej stronie Noteci Polak贸w by艂o niewielu, a Niemcy byli liczni i silni. Jednak przynajmniej kilku powsta艅c贸w wielkopolskich zwi膮za艂o swoje p贸藕niejsze losy z Trzciank膮 i ziemi膮 trzcianeck膮. By艂 w艣r贸d nich Stefan Balcerek, urodzony w 1896 roku Lus贸wku (ob. powiat pozna艅ski), zmar艂y w 1981 roku w Trzciance. Po powstaniu zosta艂 zawodowym 偶o艂nierzem, bra艂 udzia艂 w kampanii wrze艣niowej, we wrze艣niu 1945 roku osiad艂 w Trzciance, pracowa艂 w Trzcianeckiej Fabryce Mebli. R贸wnie偶 w 1945 roku przyby艂 do Trzcianki Kazimierz Malujda, urodzony w 1903 roku w Poznaniu, po powstaniu pracownik cywilny wojska, a po drugiej wojnie 艣wiatowej zatrudniony w administracji powiatowej w Trzciance i Pile. Zmar艂 w Trzciance w 1980 roku. Z trzcianeck膮 administracj膮 by艂 zwi膮zany r贸wnie偶 Jan F膮ferek, urodzony w 1897 roku (rodzina pochodzi艂a z Ciszkowa za Noteci膮), w okresie mi臋dzywojennym najpierw stra偶nik celny, p贸藕niej s艂u偶y艂 w Stra偶y Granicznej. Po 1945 roku pracowa艂 w trzcianeckim Urz臋dzie Skarbowym, nast臋pnie kierowa艂 referatem finansowym w Urz臋dzie Miasta Trzcianki. Zmar艂 w Trzciance w 1998 roku. W niedalekim Czarnkowie w 1901 roku urodzi艂 si臋 Jan Graf, po powstaniu pracownik tartaczny, w czasie drugiej wojny 艣wiatowej pracownik przymusowy w jednym z tartak贸w w Trzciance, w kt贸rym pracowa艂 r贸wnie偶 po 1945 roku 鈥 p贸藕niej pracowa艂 w trzcianeckich zak艂adach mi臋snych i w ochronie obiekt贸w. Z Czarnkowa pochodzi艂 r贸wnie偶 Miko艂aj Celjan, urodzony w 1901 roku, po powstaniu zawodowy 偶o艂nierz, po ostatniej wojnie so艂tys w Ku藕nicy, zmar艂 w 1989 roku, pochowany na cmentarzu w Trzciance. Z powojenn膮 Trzciank膮 swoje 偶ycie zwi膮za艂 tak偶e Stanis艂aw Urba艅ski, urodzony w 1896 w Borku Wielkopolskim (ob. powiat gosty艅ski), zmar艂y w 1975 roku, pochowany na cmentarzu w Trzciance. Po 1945 roku w Przedsi臋biorstwie Transportu Le艣nego w Trzciance pracowa艂 inny powstaniec wielkopolski Tomasz M膮drawski, urodzony w 1896 roku w Gulczu, zmar艂y w Romanowie G贸rnym. Na cmentarzu w Siedlisku jest pochowany Stanis艂aw Magdziarz, urodzony w 1894 roku w Tarn贸wku po po艂udniowej stronie Noteci. Jeszcze innych znamy tylko z imienia i nazwiska, s膮 to: Lech Dembi艅ski, Antoni Konradowski, Antoni Kup艣, J贸zef Pawlaczyk, Stefan Ratajczak, Stanis艂aw Wi艣niewski. Zapewne nie jest to pe艂na lista 鈥 zach臋camy do jej uzupe艂niania.

W cz臋艣ci ich 偶yciowe drogi by艂y podobne. Pochodzili najcz臋艣ciej z rodzin robotniczych lub ch艂opskich, zazwyczaj wielodzietnych. Cz臋sto mieli za sob膮 s艂u偶b臋 w armii niemieckiej, walcz膮c na r贸偶nych frontach pierwszej wojny 艣wiatowej. Na wie艣膰 o wybuchu powstania zg艂aszali si臋 ochotniczo do walki. Wielu z nich walczy艂o blisko stron rodzinnych, zaraz za Noteci膮: w walkach o Czarnk贸w, Romanowo, Walkowice oraz po艂o偶one dalej w kierunku zachodnim Rosko, Wrzeszczyn臋 czy Wiele艅. Niekt贸rzy walczyli potem w wojnie z bolszewikami w 1920 roku, w trzecim powstaniu 艣l膮skim oraz w kampanii wrze艣niowej. Zas艂u偶yli na nasz膮 pami臋膰.

 

 

殴r贸d艂o zdj臋cia:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Powstanie_wielkopolskie#/media/Plik:Przyjazd_Ignacego_Jana_Paderewskiego_do_Poznania_(1-H-319-2).jpg

Kategorie: Aktualno艣ci
Skip to content